Barcelona architectuur is wereldberoemd, en dat is niet voor niets. Nergens anders zie je zoveel opvallende gebouwen op zo’n kleine oppervlakte bij elkaar. Van golvende gevels tot strakke moderne torens: de stad laat zien dat bouwen ook een kunstvorm is. Wie door de straten loopt, stuit op ontwerpen die je niet snel vergeet. Dat maakt Barcelona tot een van de meest fascinerende steden ter wereld voor liefhebbers van bijzondere bouw.
Antoni Gaudí en zijn onmiskenbare stempel op de stad
Geen architect heeft de stad zo gevormd als Antoni Gaudí. Hij leefde van 1852 tot 1926 en liet een reeks opvallende bouwwerken achter die zijn stijl direct verraden. Gaudí werkte veel met organische vormen, felle kleuren en gebroken tegels. Zijn bekendste werk is de Sagrada Família, een enorme kerk die al meer dan 140 jaar in aanbouw is. De torens rijzen hoog boven de stad uit en het interieur staat vol met licht dat door gekleurde ramen naar binnen valt. Naast de Sagrada Família zijn ook Casa Batlló en Casa Milà onmisbaar. Casa Batlló heeft een gevel die eruitziet alsof hij beweegt, met schubachtige tegels en ramen die aan schedels doen denken. Casa Milà, ook wel La Pedrera genoemd, heeft een golvend dak met schoorstenen die eruitzien als soldaten in een masker. Beide panden zijn nu te bezoeken als museum.
De wijk Eixample en het strakke stratenplan
Buiten het werk van Gaudí heeft Barcelona ook een heel andere kant. De wijk Eixample, wat uitbreiding betekent, werd in de negentiende eeuw ontworpen door Ildefons Cerdà. Hij bedacht een strak rasterpatroon van straten met afgeschuinde straathoeken. Die hoeken zorgen ervoor dat de kruispunten ruimer aanvoelen en dat er meer licht en lucht in de straten komt. Het plan was ver voor zijn tijd en gold als een vroeg voorbeeld van moderne stadsplanning. De gebouwen in Eixample stammen grotendeels uit de periode tussen 1880 en 1930 en zijn opgetrokken in de stijl van het Catalaans modernisme. Die stijl lijkt op art nouveau, maar heeft eigen kenmerken zoals het gebruik van smeedijzer, sierlijke ornamenten en kleurrijke keramische details. Naast Gaudí werkten ook architecten als Lluís Domènech i Montaner en Josep Puig i Cadafalch in deze wijk. Het Palau de la Música Catalana van Domènech i Montaner is een goed voorbeeld: een concertzaal met een glazen dak dat de ruimte vult met natuurlijk licht.
Moderne bouw naast historische gevels
Terwijl veel bouwwerken uit de negentiende en twintigste eeuw nog altijd het straatbeeld bepalen, heeft Barcelona ook volop aandacht voor nieuwere ontwerpen. De Torre Agbar, tegenwoordig Torre Glòries genoemd, is daar een goed voorbeeld van. De toren heeft een kogelvormige opbouw en een gevel van meer dan vierduizend kleine ramen. Overdag verandert het licht op de gevel voortdurend, ’s nachts verlicht een systeem van gekleurde lampen het gebouw van onderaf. De toren werd ontworpen door de Franse architect Jean Nouvel en opende in 2005. Ook het Olympisch dorp, gebouwd voor de Spelen van 1992, laat zien hoe de stad zichzelf vernieuwde. Hele buurten werden opnieuw ingericht, en een lange strandlijn die daarvoor nauwelijks toegankelijk was, werd opengesteld voor bewoners en bezoekers. Die verandering heeft de stad ingrijpend gevormd en laat zien dat de bouwcultuur in Barcelona nooit stilstaat.
Park Güell en de plek waar architectuur natuur ontmoet
Een van de opvallendste plekken in de stad is Park Güell, eveneens een ontwerp van Gaudí. Het park ligt op een heuvel in het noorden van de stad en biedt een weids uitzicht over Barcelona. Gaudí ontwierp het park als onderdeel van een woonproject dat nooit volledig werd afgebouwd. Wat overbleef is een bijzondere combinatie van paden, trappen, paviljoens en bankjes, allemaal bekleed met kleurrijke gebroken tegels. De stijl wordt trencadís genoemd en is een techniek waarbij stukjes keramiek of glas in een nieuwe vorm worden samengevoegd. Gaudí paste deze techniek ook toe bij zijn andere bouwwerken in de stad. Park Güell staat net als de Sagrada Família en de andere werken van Gaudí op de lijst van werelderfgoed van UNESCO. Dat zegt iets over hoe uniek deze plek is, niet alleen voor Barcelona, maar voor de hele wereld.
Veelgestelde vragen
Welke architect heeft de meeste invloed gehad op het uiterlijk van Barcelona?
Antoni Gaudí heeft de grootste invloed gehad op het uiterlijk van Barcelona. Hij ontwierp onder andere de Sagrada Família, Casa Batlló en Casa Milà. Zijn stijl is direct herkenbaar door organische vormen, kleurrijke tegels en een speelse omgang met materialen. Zijn werk trekt jaarlijks miljoenen bezoekers.
Wanneer werd de Sagrada Família begonnen en wanneer is hij klaar?
De bouw van de Sagrada Família begon in 1882. De kerk is daarna nooit gestopt met groeien. De planning is om het gebouw rond 2026 te voltooien, het jaar waarin precies honderd jaar zijn verstreken sinds de dood van Gaudí. Of die datum gehaald wordt, is nog niet zeker.
Wat is het Catalaans modernisme?
Het Catalaans modernisme is een bouwstijl die rond 1880 opkwam in Catalonië. De stijl lijkt op art nouveau, maar heeft eigen kenmerken: veel gebruik van smeedijzer, kleurrijke keramische details en rijke ornamenten. Architecten als Gaudí, Domènech i Montaner en Puig i Cadafalch zijn de bekendste vertegenwoordigers van deze stijl.
Is Park Güell gratis te bezoeken?
Een deel van Park Güell is gratis toegankelijk, maar voor het centrale decoratieve gedeelte met de bekende mozaïekbankjes en paviljoens moet je een toegangsticket kopen. Het is slim om van tevoren een ticket te reserveren, want het aantal bezoekers per dag is beperkt.
